Câu hỏi: Trong một số loại tơ, nhóm -CONH- bị thủy phân trong môi trường kiềm. Hãy cho biết loại tơ nào sau đây sẽ không bị thủy phân khi ngâm và giặt trong xà phòng có độ kiềm cao?
- A. Tơ nitron.
- B. Tơ tằm.
- C. Tơ nylon-6,6.
- D. Tơ capron.
Đáp án đúng là A. Tơ nitron. Tơ nitron không chứa nhóm amit -CONH- như tơ tằm, nylon-6,6 và tơ capron, nên không bị thủy phân theo cơ chế được nêu trong đề.

Vì sao tơ nitron là đáp án đúng?
Tơ nitron là tơ tổng hợp thuộc loại poliacrilonitrin. Mạch polime của nó mang nhóm nitril -C≡N, không có liên kết amit -CONH-. Vì vậy, tơ nitron không có nhóm amit để bị thủy phân khi ngâm, giặt trong xà phòng có độ kiềm cao như tình huống đề bài xét.
Điểm quyết định là nhận diện nhóm chức trong cấu trúc tơ, không phải chỉ nhìn vào tên gọi hay phân loại tơ thiên nhiên, tơ tổng hợp. Nhóm nitril -C≡N của tơ nitron khác với nhóm amit -CONH- mà đề bài nhắc đến.
Vì sao các phương án còn lại sai?
- B. Tơ tằm: Đây là tơ thiên nhiên có bản chất protein. Các liên kết peptit trong protein chứa nhóm -CONH-, nên có thể bị thủy phân trong môi trường kiềm.
- C. Tơ nylon-6,6: Đây là tơ tổng hợp thuộc loại poliamit. Giữa các mắt xích polime có liên kết amit -CONH-, nên không đáp ứng yêu cầu «không bị thủy phân» của đề.
- D. Tơ capron: Capron, còn gọi là nylon-6, cũng là tơ poliamit và có liên kết -CONH- trong mạch. Đây là phương án dễ nhầm: capron là tơ tổng hợp giống nitron, nhưng hai loại tơ có nhóm chức khác nhau.
Tơ capron là tơ gì? Kiến thức liên quan
Tơ capron là tơ poliamit, thường được gọi là nylon-6. Cùng với nylon-6,6, nó có các liên kết amit trong mạch polime. Tơ tằm tuy là tơ thiên nhiên, không phải poliamit tổng hợp, nhưng protein cấu tạo nên nó cũng chứa liên kết peptit -CONH-.
Trong bốn phương án, chỉ tơ nitron thuộc loại poliacrilonitrin và mang nhóm nitril thay vì liên kết amit. Vì thế, khi xét khả năng thủy phân của nhóm -CONH- trong môi trường kiềm, cần đối chiếu cấu trúc hóa học của từng loại tơ, không suy luận rằng mọi tơ tổng hợp đều có cùng tính chất.
Cách nhận diện nhanh
Gặp câu hỏi về sự thủy phân nhóm -CONH-, hãy tìm liên kết amit trước: tơ tằm có liên kết peptit; nylon-6,6 và capron là các tơ poliamit. Loại còn lại là nitron, có nhóm -C≡N chứ không có -CONH-. Lưu ý kết luận này xét phản ứng thủy phân liên kết amit mà đề bài nêu, không đồng nghĩa tơ nitron bền trong mọi điều kiện hóa học.
