Ôn cố tri tân là gì? Đáp án đúng và giải thích chi tiết

Câu hỏi: Người xưa nói: “ôn cố trí tân” có nghĩa là gì?

  • A. Ôn mới biết cũ.
  • B. Học mới biết cũ.
  • C. Học mới ôn cũ.
  • D. Ôn cũ biết mới.

Đáp án đúng là D. Ôn cũ biết mới. Thành ngữ ôn cố tri tân (ôn cố tri tân) nhấn mạnh việc ôn lại cái cũ để hiểu sâu hơn và từ đó tiếp nhận, khám phá cái mới.

Câu hỏi trắc nghiệm về ý nghĩa thành ngữ ôn cố tri tân với bốn phương án A, B, C, D

Vì sao đáp án D đúng?

Thành ngữ này gồm hai vế có quan hệ nhân quả rõ ràng. “Ôn cố” là xem lại, học lại những điều đã học, những kiến thức nền đã có. “Tri tân” là biết được cái mới. Đặt cạnh nhau, câu nói khẳng định: từ việc ôn lại cái cũ, ta hiểu sâu sắc hơn và nắm được những điều mới mẻ nảy sinh từ đó. Phương án D diễn đạt đúng trật tự này — ôn cũ trước, biết mới sau — nên khớp với ý nghĩa bao quát mà người xưa muốn truyền đạt.

Điểm cần thấy là “tri tân” không phải học thuộc thêm kiến thức rời rạc, mà là cái mới được nhìn ra từ chính nền cũ đã ôn kỹ. Ôn lại một định lý đã học có thể giúp nhận ra nó dùng được cho bài toán mới; đọc lại một tác phẩm đã đọc có thể phát hiện tầng nghĩa trước đây bỏ qua. Đó chính là cơ chế “ôn cũ → biết mới” mà thành ngữ mô tả.

Vì sao các phương án còn lại sai?

Phương án A, “Ôn mới biết cũ”, đảo ngược quan hệ nhân quả. Ôn tập là hành động hướng về cái đã có, không phải cách để biết cái mới; nói “ôn mới” cũng sai ngay ở việc gán cái mới làm đối tượng của ôn tập.

Phương án B, “Học mới biết cũ”, chỉ nói tới việc học nói chung và bỏ mất vế “ôn” — yếu tố làm nên linh hồn của thành ngữ. Học điều mới không tự động giúp hiểu cái cũ nếu không có bước ôn lại, xâu chuỗi.

Phương án C, “Học mới ôn cũ”, dễ nhầm nhất vì có đủ hai chữ “học mới” và “ôn cũ”. Nhưng nó đặt sai trình tự và sai trọng tâm: câu nói của người xưa lấy ôn cũ làm điểm xuất phát để đi tới cái mới, không phải học xong cái mới rồi quay về ôn cái cũ. Sai ở đây là sai logic, không phải sai từ ngữ.

Hệ thống kiến thức liên quan

Đây là dạng câu hỏi Ngữ văn kiểm tra khả năng phân tích từng vế và tìm mối liên hệ logic giữa chúng, chứ không chỉ đòi ghi nhớ định nghĩa.

  • Ôn cố: ôn lại, xem lại những điều đã cũ, kiến thức nền tảng đã học.
  • Tri tân: biết cái mới — hiểu sâu hơn, phát hiện điều mới mẻ liên quan hoặc phát triển từ cái cũ.
  • Cả câu: phương pháp học tập sâu sắc, không dừng ở ghi nhớ mà đi từ cái đã biết để mở ra cái chưa biết.

Muốn trả lời đúng, cần tách câu thành hai vế, xác định nghĩa từng vế, rồi tìm mối kết nối giữa chúng để rút ra ý nghĩa bao quát.

Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh

Đọc theo đúng trật tự Hán – Việt: cố = cũ, tân = mới, ôn = ôn lại, tri = biết. Ghép lại thành “ôn cũ → biết mới” và đối chiếu với bốn phương án, chỉ D giữ nguyên trật tự này. Với các thành ngữ Hán – Việt bốn chữ, dịch sát theo thứ tự chữ là cách kiểm tra nhanh nhất; phương án nào đảo vị trí hai vế so với nguyên văn thì gần như chắc chắn sai. Trong đề thi, đáp án nhiễu thường là bản đảo trật tự (như C) — cảnh giác với chúng trước tiên.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *