Độ dài cung tròn n° bán kính R: công thức đúng và cách nhớ

Câu hỏi: Công thức tính độ dài của một cung tròn n° với bán kính R là gì?

Đáp án đúng là l = πRn/180. Độ dài cung tròn bằng số đo góc ở tâm (tính bằng độ) chia 360 rồi nhân với chu vi 2πR của đường tròn, nên kết quả thu gọn thành πRn/180.

Công thức tính độ dài cung tròn n độ với bán kính R là l = pi R n chia 180

Vì sao l = πRn/180 là công thức đúng

Cung tròn là một phần của đường tròn, được xác định bởi góc ở tâm và bán kính. Vì vậy độ dài cung tỉ lệ thuận với số đo góc ở tâm chắn cung đó. Cả đường tròn ứng với góc ở tâm 360°, có chu vi C = 2πR. Một cung n° chỉ chiếm n/360 chu vi, nên:

  1. Viết độ dài cung theo phần chu vi: l = (n/360) × 2πR.
  2. Rút gọn hằng số: (n/360) × 2 = n/180.
  3. Kết quả: l = πRn/180, trong đó n là số đo cung tính bằng độ, R là bán kính, l là độ dài cung.

Kiểm tra bằng trường hợp đặc biệt: n = 360° thì l = πR·360/180 = 2πR, đúng bằng chu vi cả đường tròn. n = 180° (nửa đường tròn) thì l = πR, đúng bằng nửa chu vi. Công thức khớp ở cả hai mốc kiểm tra, nên có thể tin dùng.

Ví dụ: R = 10 cm, n = 60° thì l = π·10·60/180 = 10π/3 ≈ 10,47 cm. Cung này chiếm 1/6 đường tròn nên độ dài bằng 1/6 chu vi 2π·10 = 20π, tức 20π/6 = 10π/3. Hai cách tính cho cùng kết quả.

Những công thức sai thường gặp

Lỗi phổ biến nhất là lẫn giữa số đo bằng độ và bằng radian. Các dạng sai dưới đây đều lệch đúng một hệ số 180/π hoặc π/180 so với đáp án:

  • l = πRn/360: chỉ đúng khi nhân đôi chu vi, tức quên rằng cả đường tròn là 2πR chứ không phải πR. Với n = 360°, công thức này cho πR, thiếu một nửa chu vi.
  • l = Rn/180: bỏ mất nhân tử π, chỉ đúng khi góc đo bằng radian chứ không phải độ.
  • l = 2πRn: cộng thêm hệ số 360, cho kết quả lớn gấp 360 lần khi n = 1°.
  • l = Rα với α tính bằng độ: công thức l = Rα chỉ đúng khi α là số đo radian. Đây là chỗ dễ nhầm nhất, vì hình thức công thức rất gọn và hay được nhớ máy móc.

Cách phân biệt: nếu đề cho “n°” hoặc “số đo bằng độ” thì dùng πRn/180; nếu cho α radian thì dùng l = Rα. Hai công thức là một, vì α = πn/180.

Hệ thống kiến thức liên quan

Cung tròn nằm trong chương góc lượng giác và đường tròn, kiến thức nền gồm:

  • Chu vi đường tròn: C = 2πR; diện tích hình tròn: S = πR².
  • Quan hệ độ – radian: 180° = π rad, suy ra n° = πn/180 rad.
  • Độ dài cung theo radian: l = Rα, với α là số đo cung tính bằng radian.
  • Diện tích hình quạt tròn tương ứng cung n°: S = πR²n/360, cùng logic “lấy phần chia 360”.
  • Góc ở tâm và góc nội tiếp: góc ở tâm chắn cung nào thì số đo cung đó bằng số đo góc ở tâm.

Quan hệ giữa góc và độ dài cung là cơ sở của lượng giác và có ứng dụng thực tế: tính chiều dài dây đai quấn quanh bánh răng, độ dài vạch chia trên mặt đồng hồ, chiều dài cung đường trong thiết kế.

Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh

Nhớ theo chuỗi “chia 360 rồi nhân chu vi”, đừng nhớ công thức rút gọn trước. Cả đường tròn 360° dài 2πR, nên cung n° dài bằng (n/360)·2πR — công thức rút gọn chỉ là bước rút gọn cuối.

Khi làm bài, kiểm tra hai mốc: n = 360° phải ra 2πR, n = 180° phải ra πR. Nếu thay vào không khớp thì đã sai hệ số. Thấy đề ghi độ thì giữ π; thấy đề ghi radian thì bỏ π và dùng l = Rα.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *