Giá trị cực đại là x hay y? Đáp án từ bảng biến thiên

Câu hỏi: Cho hàm số y=f(x) có bảng biến thiên như sau:

  • A. Hàm số có giá trị cực đại bằng 3.
  • B. Hàm số có hai điểm cực tiểu.
  • C. Hàm số có giá trị cực đại bằng 0.
  • D. Hàm số có ba điểm cực trị.

Đáp án đúng là C. Hàm số có giá trị cực đại bằng 0. Trên bảng biến thiên, giá trị cực đại là giá trị của y tại nơi hàm số chuyển từ tăng sang giảm. Vì vậy, khi hỏi giá trị cực đại là x hay y, cần đọc ở hàng y.

Bảng biến thiên của hàm số y=f(x) dùng để xác định giá trị cực đại

Vì sao đáp án C đúng?

Giá trị cực đại là giá trị hàm số đạt được tại một điểm cực đại. Theo bảng biến thiên của đề, giá trị ấy bằng 0, nên phát biểu ở phương án C đúng.

Có thể nhận diện điểm cực đại qua chiều biến thiên: hàm số tăng trước điểm đó rồi giảm sau điểm đó. Nếu bảng có hàng dấu của đạo hàm, điều này tương ứng với việc f′(x) đổi dấu từ dương sang âm. Sau khi xác định được vị trí cực đại, ta đọc giá trị cực đại ở hàng y, không lấy số ở hàng x.

Vì sao các phương án còn lại sai?

  • A. Số 3 không phải giá trị cực đại được chọn từ bảng biến thiên; giá trị cực đại là 0. Đây là phương án dễ nhầm nếu lấy một giá trị x hoặc một số khác trong bảng làm giá trị của hàm số.
  • B. Muốn kết luận có hai điểm cực tiểu, bảng phải thể hiện hai vị trí hàm số chuyển từ giảm sang tăng, tương ứng với hai lần đạo hàm đổi dấu từ âm sang dương. Không được đếm mọi vị trí đổi chiều là điểm cực tiểu.
  • D. Muốn kết luận có ba điểm cực trị, phải đếm được ba vị trí hàm số đổi chiều tăng – giảm hoặc giảm – tăng. Không thể lấy số mốc x ghi trong bảng làm số điểm cực trị.

Kiến thức cần nhớ khi đọc bảng biến thiên

Điểm cực trị và giá trị cực trị là hai khái niệm khác nhau. Điểm cực trị được xác định bởi vị trí x nơi hàm số đổi chiều; giá trị cực trị là y=f(x) tại vị trí ấy. Vì thế, với câu hỏi «giá trị cực đại là x hay y», câu trả lời là y.

  • Đạo hàm đổi dấu từ dương sang âm: hàm số chuyển từ tăng sang giảm, tạo cực đại.
  • Đạo hàm đổi dấu từ âm sang dương: hàm số chuyển từ giảm sang tăng, tạo cực tiểu.
  • Muốn đếm điểm cực trị, đếm các vị trí đổi chiều tương ứng; muốn tìm giá trị cực trị, đọc hàng y tại những vị trí đó.

Cách nhận diện nhanh

Trước tiên, tìm chỗ mũi tên trong bảng biến thiên đổi chiều: đi lên rồi đi xuống là cực đại, đi xuống rồi đi lên là cực tiểu. Sau đó đọc hàng x nếu đề hỏi vị trí, đọc hàng y nếu đề hỏi giá trị. Cách tách hai bước này giúp tránh nhầm phương án A với C.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *