Câu hỏi: Trong nền kinh tế hàng hóa, một trong những chức năng cơ bản của thị trường là chức năng nào?
- A. Làm trung gian trao đổi.
- B. Đo lường giá trị hàng hóa.
- C. Thừa nhận giá trị hàng hóa.
- D. Biểu hiện bằng giá cả.
Đáp án đúng là A. Làm trung gian trao đổi. Theo đáp án của bài, thị trường kết nối người mua với người bán, tạo điều kiện để hàng hóa và dịch vụ được trao đổi.
Vì sao câu đầu chọn A?
Người mua có nhu cầu về hàng hóa, dịch vụ; người bán có hàng hóa, dịch vụ để cung ứng. Thị trường là nơi các bên gặp gỡ, trao đổi thông tin và thực hiện mua bán. Đó là căn cứ để lời giải gốc chọn cách diễn đạt “làm trung gian trao đổi”. Chẳng hạn, một người có thể tìm người bán và so sánh các mức giá trên thị trường trước khi quyết định mua.
Cần phân biệt hoạt động trao đổi với các tác dụng khác của thị trường. Qua giao dịch, hàng hóa được bán hay không, bán với mức giá nào và nhu cầu của người mua ra sao cũng dần bộc lộ.
Vì sao các phương án còn lại không được chọn?
- B. Đo lường giá trị hàng hóa: Cách diễn đạt này không nêu trực tiếp vai trò kết nối người mua với người bán mà lời giải đang xét.
- C. Thừa nhận giá trị hàng hóa: Đây là phương án dễ nhầm nhất. Việc hàng hóa bán được trên thị trường có liên quan đến sự thừa nhận giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa. Vì vậy, không nên hiểu C là một nhận định sai trong mọi ngữ cảnh; đáp án gốc chọn A để nhấn mạnh vai trò trung gian trao đổi.
- D. Biểu hiện bằng giá cả: Giá cả là thông tin hình thành và thể hiện trên thị trường, nhưng cụm từ này không diễn đạt chức năng trung gian trao đổi.
Hệ thống kiến thức qua các câu hỏi còn lại
Các câu tiếp theo khai thác bốn nhóm ý: cung – cầu và thông tin thị trường; yếu tố cấu thành; quan hệ mua bán; cách phân loại theo đối tượng hoặc phạm vi. Dưới đây là từng câu hỏi, phương án và đáp án theo lời giải gốc.
Sản lượng và giá cả hàng hóa
Câu hỏi: Sản xuất hàng hóa số lượng bao nhiêu, giá cả như thế nào do nhân tố nào sau đây quyết định?
- A. Người làm dịch vụ.
- B. Nhà nước.
- C. Thị trường.
- D. Người sản xuất.
Đáp án đúng là C. Thị trường. Sự tác động qua lại giữa cung và cầu trên thị trường định hướng số lượng hàng hóa được sản xuất và mức giá. Người sản xuất quyết định kế hoạch của mình nhưng phải tính đến nhu cầu mua; người làm dịch vụ không quyết định chung các đại lượng này. Nhà nước có thể tác động đến thị trường, song không phải đáp án mà câu hỏi hướng tới.
Phân loại theo đối tượng giao dịch
Câu hỏi: Căn cứ vào tiêu chí nào để phân chia các loại thị trường như thị trường vàng, thị trường bảo hiểm, thị trường bất động sản?
- A. Phạm vi hoạt động.
- B. Đối tượng hàng hóa.
- C. Tính chất và cơ chế vận hành.
- D. Vai trò của các đối tượng mua bán.
Đáp án đúng là B. Đối tượng hàng hóa. Tên gọi của mỗi thị trường chỉ loại hàng hóa hoặc dịch vụ được giao dịch. Đề không phân chia theo phạm vi hoạt động, cơ chế vận hành hay vai trò của người tham gia mua bán.
Hoạt động trao đổi trên thị trường
Câu hỏi: Trong nền kinh tế hàng hóa, một trong những chức năng cơ bản của thị trường là chức năng nào?
- A. Biểu hiện giá trị hàng hóa.
- B. Làm môi giới trao đổi.
- C. Thông tin giá cả hàng hóa.
- D. Trao đổi hàng hóa.
Đáp án đúng là D. Trao đổi hàng hóa. Lời giải gốc chọn D vì thị trường là nơi người mua và người bán thực hiện trao đổi hàng hóa, dịch vụ. B gần với ý kết nối các bên; C cũng gợi đến chức năng cung cấp thông tin của thị trường. Tuy nhiên, theo cách diễn đạt được chọn trong lời giải này, D nêu trực tiếp hoạt động trao đổi. A nói về giá trị, không diễn đạt hoạt động đó.
Những yếu tố cơ bản của thị trường
Câu hỏi: Các nhân tố cơ bản của thị trường là gì?
- A. Hàng hóa, giá cả, địa điểm mua bán.
- B. Hàng hóa, tiền tệ, giá cả.
- C. Hàng hóa, tiền tệ, người mua, người bán.
- D. Tiền tệ, người mua, người bán.
Đáp án đúng là C. Hàng hóa, tiền tệ, người mua, người bán. Mua bán cần có đối tượng trao đổi, phương tiện thanh toán và các bên tham gia. A, B thiếu người mua và người bán; D thiếu hàng hóa. Địa điểm mua bán không nhất thiết là một nơi gặp mặt trực tiếp.
Thông tin dành cho người tiêu dùng
Câu hỏi: Thị trường giúp người tiêu dùng điều chỉnh việc mua sao cho có lợi nhất là thể hiện chức năng nào sau đây?
- A. Cung cấp thông tin.
- B. Tiền tệ thế giới.
- C. Thúc đẩy độc quyền.
- D. Phương tiện cất trữ.
Đáp án đúng là A. Cung cấp thông tin. Thông tin về giá cả, chất lượng và nguồn gốc giúp người mua so sánh, lựa chọn. B và D nói về tiền tệ, không phải chức năng được hỏi của thị trường; C không giải thích việc người tiêu dùng lựa chọn có lợi.
Quan hệ mua – bán
Câu hỏi: Một trong những quan hệ cơ bản của thị trường là quan hệ nào?
- A. Thưởng – phạt.
- B. Cho – nhận.
- C. Trên – dưới.
- D. Mua – bán.
Đáp án đúng là D. Mua – bán. Người mua và người bán trao đổi hàng hóa, dịch vụ thông qua quan hệ này. Thưởng – phạt, cho – nhận và trên – dưới không mô tả trực tiếp giao dịch mua bán.
Phân loại theo phạm vi mua bán
Câu hỏi: Theo phạm vi của quan hệ mua bán, thị trường được phân chia thành những loại nào?
- A. Trong nước và quốc tế.
- B. Hoàn hảo và không hoàn hảo.
- C. Truyền thống và trực tuyến.
- D. Cung – cầu về hàng hóa.
Đáp án đúng là A. Trong nước và quốc tế. Thị trường trong nước gắn với hoạt động mua bán trong phạm vi một quốc gia; thị trường quốc tế gắn với giao dịch giữa các quốc gia. B phân biệt theo đặc điểm cạnh tranh, C theo hình thức giao dịch, còn D không phải cặp phân loại theo phạm vi.
Phân loại theo phạm vi không gian
Câu hỏi: Các loại thị trường nào dưới đây được hình thành dựa trên phạm vi không gian của đối tượng giao dịch, mua bán?
- A. Thị trường tiêu dùng, lao động.
- B. Thị trường hoàn hảo và không hoàn hảo.
- C. Thị trường gạo, cà phê, thép.
- D. Thị trường trong nước và quốc tế.
Đáp án đúng là D. Thị trường trong nước và quốc tế. “Trong nước” và “quốc tế” chỉ phạm vi không gian. A và C gọi tên thị trường theo đối tượng giao dịch; B phân biệt theo đặc điểm cạnh tranh.
Thông tin dành cho người bán
Câu hỏi: Thị trường giúp người bán đưa ra các quyết định kịp thời nhằm thu nhiều lợi nhuận là thể hiện chức năng nào sau đây?
- A. Thước đo giá trị.
- B. Cung cấp thông tin.
- C. Xóa bỏ cạnh tranh.
- D. Công cụ thanh toán.
Đáp án đúng là B. Cung cấp thông tin. Người bán có thể dựa vào giá cả, nhu cầu và tình hình cạnh tranh để điều chỉnh sản xuất, kinh doanh. A không nêu việc tiếp nhận thông tin để quyết định; C sai vì thị trường không xóa bỏ cạnh tranh; D nói về thanh toán, không phải chức năng thông tin.
Quan hệ sản xuất – tiêu dùng
Câu hỏi: Một trong những quan hệ cơ bản của thị trường là quan hệ nào?
- A. Sản xuất – tiêu dùng.
- B. Hàng hóa – tiền tệ.
- C. Trung gian – nhà nước.
- D. Phân phối – sản xuất.
Đáp án đúng là A. Sản xuất – tiêu dùng. Theo lời giải gốc, thông qua thị trường, sản phẩm của người sản xuất đến với người tiêu dùng. B dễ gây phân vân vì hàng hóa – tiền tệ cũng gắn với trao đổi, nhưng không phải mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất và nhu cầu tiêu dùng mà đáp án này nhấn mạnh. C và D không phù hợp với cách diễn đạt của lời giải.
Trao đổi hàng hóa và thực hiện giá trị
Câu hỏi: Trong nền kinh tế hàng hóa, một trong những chức năng cơ bản của thị trường là chức năng nào?
- A. Thực hiện.
- B. Kiểm tra hàng hóa.
- C. Đánh giá.
- D. Trao đổi hàng hóa.
Đáp án đúng là D. Trao đổi hàng hóa. Lời giải gốc chọn D vì thị trường là nơi diễn ra hoạt động trao đổi giữa người mua và người bán. A dễ nhầm: “thực hiện giá trị hàng hóa” là một cách gọi chức năng của thị trường, nhưng phương án chỉ ghi “thực hiện” nên chưa nêu rõ đối tượng. B và C không diễn đạt trực tiếp hoạt động trao đổi được hỏi.
Mẹo nhận diện nhanh
Trước hết, xác định từ khóa trong câu hỏi: giá cả, nhu cầu, quyết định mua hoặc bán thường gợi chức năng cung cấp thông tin; vàng, bảo hiểm, bất động sản gợi phân loại theo đối tượng; trong nước, quốc tế gợi phạm vi không gian. Với câu hỏi về quan hệ thị trường, phân biệt giao dịch mua – bán với mối liên hệ rộng hơn giữa sản xuất – tiêu dùng. Nếu các phương án cùng mô tả những khía cạnh có thật của thị trường, cần đọc đúng ý mà lời giải và cách diễn đạt của từng câu đang nhấn mạnh.
