Câu hỏi: Hàng hóa nào sau đây có độ co dãn của cầu theo giá nhỏ nhất?
- A. Sữa Cô gái Hà Lan
- B. Sữa
- C. Sữa Vinamilk
- D. Sữa Dozzi
Đáp án đúng là B. Sữa. Sữa là một danh mục hàng hóa rộng, còn ba phương án kia là những thương hiệu cụ thể. Khi giá một thương hiệu tăng, người mua có thể chuyển sang thương hiệu khác dễ hơn so với việc ngừng mua sữa nói chung.
Vì sao đáp án B đúng?
Độ co giãn của cầu theo giá cho biết lượng cầu phản ứng mạnh hay yếu khi giá thay đổi. Độ co giãn càng nhỏ thì lượng mua càng ít thay đổi trước biến động giá.
Trong các lựa chọn, “sữa” chỉ cả một nhóm sản phẩm. Với người có nhu cầu sử dụng sữa để bổ sung dinh dưỡng, giá sữa thay đổi có thể khiến họ cân nhắc lượng mua, nhưng không dễ khiến họ bỏ nhu cầu đó ngay, nhất là trong ngắn hạn. Ngược lại, nếu chỉ giá của một thương hiệu tăng, họ vẫn có thể mua sữa của thương hiệu khác. Vì vậy, theo cách so sánh mà đề bài đặt ra, cầu đối với sữa nói chung ít nhạy với giá hơn cầu đối với từng thương hiệu.
Vì sao các phương án còn lại sai?
- A. Sữa Cô gái Hà Lan: Đây là một thương hiệu cụ thể. Nếu giá tăng trong khi các loại sữa khác giữ nguyên giá, người mua có thêm lý do để đổi thương hiệu; lượng cầu đối với riêng sản phẩm này có thể giảm rõ hơn.
- C. Sữa Vinamilk: Dù là sữa, phương án này vẫn chỉ một thương hiệu chứ không phải toàn bộ danh mục. Người mua Vinamilk có thể chuyển sang sữa của thương hiệu khác.
- D. Sữa Dozzi: Lập luận tương tự: khả năng thay thế bằng thương hiệu khác khiến cầu đối với riêng Dozzi thường nhạy với giá hơn cầu đối với sữa nói chung.
Điểm dễ nhầm ở cả ba phương án là chúng đều là sữa. Tuy nhiên, đề không hỏi thương hiệu nào thiết yếu hơn mà hỏi hàng hóa được nêu ở phạm vi nào: một thương hiệu riêng lẻ hay cả nhóm sản phẩm.
Kiến thức liên quan đến độ co giãn của cầu
Cầu theo giá ít co giãn nghĩa là khi giá thay đổi, lượng cầu thay đổi với tỷ lệ nhỏ hơn. Tính thiết yếu và khả năng tìm được sản phẩm thay thế gần gũi là hai yếu tố cần xét: người mua thường khó cắt giảm ngay một nhu cầu thiết yếu, nhưng dễ thay sản phẩm này bằng sản phẩm tương tự nếu chỉ một sản phẩm tăng giá.
Vì thế, phạm vi xác định hàng hóa ảnh hưởng đến kết quả so sánh. “Sữa” là danh mục rộng; Sữa Cô gái Hà Lan, Sữa Vinamilk và Sữa Dozzi là các lựa chọn nằm trong danh mục ấy. Kết luận của bài là so sánh thông thường giữa danh mục và thương hiệu, không khẳng định mọi loại sữa luôn có độ co giãn thấp trong mọi hoàn cảnh.
Mẹo nhận diện nhanh
Khi các phương án gồm một nhóm hàng hóa và nhiều thương hiệu thuộc nhóm đó, hãy hỏi: “Nếu giá lựa chọn này tăng, người mua có dễ chuyển sang lựa chọn khác cùng loại không?” Thương hiệu riêng lẻ thường dễ bị thay thế hơn; danh mục chung thường có cầu ít nhạy với giá hơn.
