Câu hỏi: Gió mùa đông bắc thổi vào nước ta theo hướng nào?
- A. tây bắc.
- B. đông bắc.
- C. đông nam.
- D. tây nam.
Đáp án đúng là B. đông bắc. Gió mùa đông bắc xuất phát từ cao áp Siberia và cao áp phương Bắc, tràn xuống lãnh thổ Việt Nam theo hướng đông bắc, tạo nên mùa đông lạnh ở miền Bắc.
Vì sao đáp án đúng là hướng đông bắc?
Gọi là “gió mùa đông bắc” vì hướng thổi chủ yếu của nó là từ phía đông bắc tiến vào nước ta. Nguồn gốc của khối khí này là vùng áp cao Xibia (Siberia) và áp cao phía bắc Trung Quốc; từ tâm cao áp, không khí lạnh tỏa ra phía nam và đông nam, nên khi tới Việt Nam thì hướng chủ đạo là đông bắc.
Hiện tượng này giải thích vì sao mùa đông ở miền Bắc lạnh, có mưa phùn và độ ẩm cao: khối khí lạnh, khô từ lục địa châu Á đi qua biển Đông — biển Hoàng Hải và biển Hoa Đông — nên được tăng ẩm trước khi vào đất liền. Gió mùa đông bắc hoạt động từ khoảng tháng XI đến tháng IV năm sau, mạnh nhất vào các tháng XII–II, và càng vào sâu phía nam càng yếu dần; khi tới Nam Bộ thì gần như tắt hẳn, nên miền Nam không có mùa đông lạnh.
Vì sao các phương án còn lại sai?
- A. tây bắc. Hướng tây bắc không phải hướng chủ đạo của gió mùa đông bắc. Ở Việt Nam, hướng tây bắc gắn với gió mùa hạ (gió mùa tây nam, hay gió mùa mùa hạ ở miền Bắc), gây thời tiết khô nóng ở vùng Tây Bắc và đồng bằng Bắc Bộ.
- C. đông nam. Đây là hướng của gió mùa mùa hạ thổi từ biển vào, mang không khí nóng ẩm, gây mưa nhiều cho miền Nam và Tây Nguyên; đông nam cũng là hướng của tín phong giữa mùa đông ở Nam Bộ — ấm và khô, không lạnh như khối khí từ Siberia.
- D. tây nam. Hướng tây nam là hướng của gió mùa ẩm mùa hạ, gây mưa lớn ở đồng bằng Nam Bộ và Tây Nguyên; hướng này xa lạ với nguồn gốc khối khí lạnh phương Bắc.
Phương án dễ nhầm nhất là A. tây bắc, vì nhiều học sinh nhớ mơ hồ “gió từ phương Bắc thổi xuống”, nhưng “phương Bắc” (nguồn gốc khí áp) khác “đông bắc” (hướng thổi cụ thể). Bẫy thứ hai là C, do nhầm với tín phong đông bắc — cũng từ
